กองทุน  >>  กองทุน ดร. ธีระ พันธุมวนิช
   

 


ดร.ธีระ พันธุมวนิช
สุขภาพกับสภาวะโลกร้อน
สิ่งแวดล้อมวัฒนธรรม
ป่ายัง ช้างอยู่ คู่คน
รักษาผู้ป่วยจากสารพิษ

 

รำลึกถึง ดร. ธีระ พันธุมวนิช
พ.ศ. 2491- 2540

 

ในช่วงปี พ.ศ. 2535 คุณอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี, ดร. เสนาะ อูนากูล อดีตรองนายกรัฐมนตรี, ดร. ไพจิตร เอื้อทวีกุล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ได้พิจารณาร่วมกันกับ ดร. ธีระ พันธุมวนิช , คุณเกษม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา และคุณโสภณ สุภาพงษ์ เพื่อร่วมกันจัดตั้งสถาบันวิจัยทางด้าน สิ่งแวดล้อมขึ้นเน้นให้สถาบันใหม่นี้ มีการดำเนินงานทางด้านการ ส่งเสริมศึกษาวิจัยในด้านสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก

เดือนพฤษภาคม ปี พ.ศ. 2536 สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย Thailand Environment Institute (TEI) จึงก่อตั้งขึ้นโดยได้รับ ความอนุเคราะห์สถานที่ตั้งสำนักงานจาก บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด มีโครงการนำร่อง ตั้งต้น 3 โครงการ โดยมี ดร. ธีระ เป็น ประธานคนแรกของสถาบัน และมีผู้ร่วมบุกเบิกงาน 18 คน ซึ่งเป็นพนักงานเก่าจากฝ่ายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI)

ดร. ธีระ ใช้ประสบการณ์จาก UNEP และ TDRI มาถ่ายทอดให้แก่ผู้อำนวยการฝ่ายและ บริหารงานสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย โดยยึดหลักการระดมทุนเหมือนบริษัท แต่การทำงาน อบอุ่นฉันท์ พี่น้องเหมือนองค์กรพัฒนาเอกชน ดร. ธีระ จะย้ำกับผู้ร่วมงานเสมอๆ ว่าในการทำงานเราต้องคลุกคลี ให้ได้กับคนทุกระดับดร. ธีระ พยายามเน้นว่า อย่าให้ความสำคัญแค่เพียงหัวหน้าองค์กร แต่ควร ให้ความสำคัญกับขุนพลตัวเล็กๆ ที่ทำงานอยู่ในระดับล่างด้วย

ปีแรกของการก่อตั้งสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ดร. ธีระก็ออกลุยงานด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเต็มที่ รับหน้าที่เป็นกองเลขาธิการจัดงานสัมมนาสิ่งแวดล้อม'36 ซึ่งต้องทำงานร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชน ทั่วเมืองไทยกว่า126 องค์กร และเป็นงานที่ทำให้สถาบันสิ่งแวดล้อมไทยเป็นที่รู้จัก และเป็นการปรับ บทบาทครั้งสำคัญของดร. ธีระ จากวงการนักวิชาการที่ทำงานผลักดันนโยบายมาสู่การทำงานกับ มวลชนและกลุ่มรากหญ้าอย่างแท้จริง

แม้ใครๆ จะกล่าวว่า TEI คือ ดร. ธีระ และ ดร. ธีระ คือ TEI หาก ดร. ธีระ จะแอบพูดฝากกับ ผู้ร่วมงานที่สนิทสนมอยู่เสมอๆ ว่า "ผมจะภูมิใจมากถ้าผมไม่อยู่แล้ว TEI ยังอยู่ต่อไปได้ ดังนั้น ทุกคนต้องแสดงสปิริต อย่างน้อยก็ให้ความร่วมมือกับชาวบ้านด้วย"

ความมุ่งหวังและความตั้งใจของ ดร. ธีระ ถ่ายทอดออกมาเป็นแขนงงานที่เติบโตอย่างรวดเร็ว จากผู้ร่วมงาน18 คนในวันตั้งต้นเมื่อปี พ.ศ. 2536 ซึ่งแบ่งเป็นฝ่ายกว้างๆ คือ ด้านศูนย์ข้อมูล สิ่งแวดล้อม (GIS) และงานวิจัยนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม หลังจากนั้นจึงเริ่มก่อตั้งฝ่ายธุรกิจและ สิ่งแวดล้อม และฝ่ายกิจกรรมภาคสนามต่อมา ตามลำดับ

ปี พ.ศ. 2540 สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ได้ขยายการทำงานด้านสิ่งแวดล้อมตามแนวคิดของ ดร. ธีระ ออกเป็น 8 ฝ่ายหลักๆ คือ 1. ฝ่ายเมืองและสิ่งแวดล้อม 2. ฝ่ายอุตสาหกรรมและสิ่งแวดล้อม 3. ฝ่ายพลังงานและสิ่งแวดล้อม 4. ฝ่ายการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 5. ฝ่ายกิจกรรมภาคสนาม 6. ฝ่ายธุรกิจและสิ่งแวดล้อม 7. ศูนย์ข้อมูลสิ่งแวดล้อม 8. ศูนย์การศึกษา และพัฒนาบุคลากรด้านสิ่งแวดล้อมและจัดทำห้องสมุดด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อการค้นคว้า ผลิตวารสาร ด้านสิ่งแวดล้อมทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษรวมถึงเอกสารวิชาการ ด้านสิ่งแวดล้อมเฉพาะออกมา เป็นระยะ ปัจจุบันสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยมีพนักงานสืบทอดเจตนารมณ์ภายใต้การบริหารงานตาม แนวคิดของ ดร. ธีระ รวมทั้งสิ้น 180 คน

ดร. ธีระ รักและภูมิใจในสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยมาก และในปี พ.ศ. 2539 ดร. ธีระได้รับการ โปรดเกล้าฯ พระราชทานเป็นวุฒิสมาชิก ดร. ธีระเคยพูดได้ว่า "ผมได้เปรียบกว่าวุฒิสมาชิกคนอื่นๆ ตั้งเยอะ เพราะผมมี TEI มีนักวิจัยมากกว่าหนึ่งร้อยคนมาช่วยหาข้อมูลใครจะทำงานได้ดีกว่าผม ผมจะสู้ในระบบ จะได้ทำอะไรที่อยากจะทำวุฒิสมาชิกมี เวลา 4 ปี ผมจะจัดเวลาทำงานตรงนี้ให้ เต็มที่" และในช่วงที่ ดร. ธีระ ทำงานในฐานะเลขาธิการกรรมาธิการสิ่งแวดล้อม ยังได้รับคำชมเชย ว่าเป็นกรรมาธิการที่ขยันและทำงานหนักมาก

ผลการทำงานแห่งชีวิตของ ดร. ธีระ พันธุมวนิช พิสูจน์ว่า เขาคือหนึ่งในผู้ที่อุทิศชีวิตเพื่อ การทำงานที่เขารักยิ่งมาตลอดชีวิต ทุ่มเทเอาจริงเอาจังมาตั้งแต่วันเริ่มต้นแม้ในช่วงปี พ.ศ. 2539-2540 ซึ่งเป็นช่วงที่เขาเริ่มเจ็บป่วยต้องเข้ารับการพักรักษาตัวในโรงพยาบาลอยู่เป็นระยะ ดร. ธีระ ก็ยังห่วงใยและพยายามทำงานเข้าร่วมประชุมในคณะกรรมการต่างๆ อยู่ตลอดเวลา

ดร. ธีระ พันธุมวนิช จากไปอย่างสงบ เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2540 รวมอายุได้ 49 ปี หลังจากที่ได้ตีแผ่จิตวิญญาณแห่งหน้าที่ความรับผิดชอบของมนุษย์คนหนึ่งที่พึงจะกระทำได้ต่อโลก ต่อสังคมและต่อเพื่อนมนุษย์อย่างสมบูรณ์ที่สุดแล้ว ตั้งแต่วันเริ่มต้นจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต