รู้รักษ์โลก: เยาวชนโลกสีเขียวปลุกจิตวิญญาณด้วยคนรุ่นใหม่ 









ที่มา มติชน  / 2 ธันวาคม 2552

 การที่จะให้คนเรามีส่วนร่วมในการเข้าไปแก้ปัญหาในเรื่องใดเรื่องหนึ่งด้วยความรู้สึกที่ลึกซึ้งและถ่องแท้ คนเหล่านั้นจะต้องมองเห็นสภาพปัญหาอย่างเข้าใจหากเรายังคงวางมาตรฐานการใช้ชีวิตในรูปแบบเดิมๆ การจะสร้าง "จิตสำนึกใหม่" (New Consciousness) ก็คงเกิดขึ้นได้ยาก
          แต่การมี จิตสำนึกใหม่ ก็ไม่ใช่เรื่องที่ยากได้ยากจนเกินไปนัก เพราะปัจจุบันเราเริ่มตระหนักแล้วว่าสภาพปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นนั้นด้วยเกิดจากการกระทำของคนส่วนใหญ่ ดังนั้นทางที่แก้ปัญหาได้จึงต้องมาจาก "คน" อีกเช่นกัน
          รางวัลลูกโลกสีเขียว ซึ่งดำเนินการโดยคณะทำงานลูกโลกสีเขียว และ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) เพื่อเชิดชู ชุมชน บุคคล เยาวชน และงานเขียน ที่มีผลงานดีเด่นในการดูแลธรรมชาติ ดิน น้ำ ป่า และอากาศเป็นส่วนหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่า "จิตสำนึกใหม่" เกิดได้กับคนทั่วไป
          ผลงานส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากการที่ชุมชนได้ร่วมมือร่วมใจกัน ไม่ว่าจะเป็นผู้ใหญ่หรือเด็กเล็ก เพื่อรักษาชุมชนของพวกเขาได้อยู่รอด ตัวบุคคลนี่เองที่เป็นส่วนสำคัญของการสร้างแรงบันดาลใจให้คนอื่นได้ตระหนักถึงปัญหาที่จะตามมา หากเรายังปล่อยให้สภาพปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมยังคงดำเนินไปในหนทางเดิม
          จุดที่น่าสนใจกว่านั้นก็คือ เด็กๆ และเยาวชน ที่จะเป็นอนาคต ได้มีการวางรากฐานด้านจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อมไว้ได้อย่างน่าสนใจ
          กลุ่มเยาวชนที่เข้ารับรางวัลลูกสีเขียว ครั้งที่ 11 ประจำปี 2552 มีด้วยกัน 9 ผลงาน
          กลุ่มเครือข่ายเยาวชนอำเภออุ้งผาง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก กลุ่มคนรุ่นใหม่ที่มาจากหลากหลายชนเผ่าของท้องถิ่นที่ร่วมมือกันอนุรักษ์ผืนป่าของชุมชน หลังการเกิดของวารสารดอกเสี้ยวเพื่อเผยแพร่ความเป็นไปของผืนป่าที่อุ้มผางตามด้วยการสร้างเครือข่ายในการเข้าไปอนุรักษ์เขตพื้นที่ "สวนป่าสมเด็จย่า 90 พรรษา" ให้คงอยู่
          กลุ่มเยาวชนอาสาสร้างสรรค์โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 30 อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ "มดขยันแห่งแม่อาย" จากเด็กแกนนำ 10 คนที่มองเห็นปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม เริ่มโครงการขยะรีไซเคิลที่โรงเรียน ขยายสู่การแก้ปัญหาในชุมชน ตามหลักการอนุรักษ์ธรรมชาติ ให้ความรู้ด้านเกษตรทฤษฎีใหม่ สร้างฝาย ปลูกป่า ทำแนวกันไฟ ลดการเผาป่า จนสามารถตั้งศูนย์เรียนรู้เผยแผ่แนวคิดออกไปกว้างขวางขึ้น
          โรงเรียนนิคมพัฒนา 10 อำเภอสุคิริน จังหวัดนราธิวาส "บูรณาการงานอนุรักษ์เข้าสู่ชั้นเรียน" การปลูกฝังเด็กนักเรียนให้เกิดจิตสำนึกในการอนุรักษ์ธรรมชาติ และทรัพยากรท้องถิ่น มีการเข้าไปร่วมมือกับผู้ใหญ่ในโครงการสำคัญอย่างการอนุรักษ์ต้นน้ำสายบุรี การนำวิถีเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้มีการจัดกิจกรรมเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมของท้องถิ่นที่ช่วยหล่อเลี้ยงจิตใจของน้องๆ เกิดความผูกพันกับบ้านเกิด
          โรงเรียนอนุบาลวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว "จุดเริ่มต้น ของการพัฒนาคน" เป็นการปลูกฝังแนวคิดให้เด็กรุ่นใหม่ ดำเนินชีวิตให้สอดคล้องกับวิถีชุมชน ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับสภาพเศรษฐกิจสังคมในปัจจุบัน นำมาพัฒนาให้ท้องถิ่นเติบโตและพึ่งพาตนเองได้แบบยั่งยืน
          เครือข่ายเยาวชนคลองใหญ่ โรงเรียนคลองใหญ่วิทยาคม อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด "พี่สอนน้อง...น้องสอนเพื่อน" ด้วยจุดเริ่มของเยาวชนที่ทำชุมนุมคุ้มครองผู้บริโภค การบริโภคอาหารที่มีประโยชน์ ปราศจากสารปนเปื้อน และความรู้เรื่องอาหารขยะที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย นำไปสู่การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ที่มีส่งผลต่อการทำมาหากินในชุมชน และอาหารที่ใช้ในการบริโภค และมีการขยายจากรุ่นสู่รุ่นโดยเด็กนักเรียนของโรงเรียน
          กลุ่มเด็กรักษ์ทุ่ง อำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ กลุ่มเด็กรักทุ่ง ที่มีกิจกรรมดูนก ทำให้เกิดการกระตุ้นสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อรักษาพื้นที่ "ทุ่งสามร้อยยอด" ให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ต่อไป เพราะเป็นแหล่งที่มีนกนาๆ พันธุ์อาศัยอยู่ เป็นประโยชน์ที่ได้จากการศึกษาธรรมชาติอย่างแท้จริง
          กลุ่มรักษ์น้ำคาน โรงเรียนท่าลีวิทยา อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย "เมล็ดพันธุ์ จิตอาสา" การรวมตัวของเด็กนักเรียนจาก 3 โรงเรียนที่อยู่ในเส้นทางแม่น้ำคาน ที่ต้องการสร้างประโยชน์ให้กับสังคมท้องถิ่นด้วยการดูแลรักษาแม่น้ำคานให้คงความใสสะอาดเหมือนที่เคยเป็นมาในอดีต และขยายไปสู่การเข้าไปช่วยเหลือชุมชนในด้านอื่นๆ อีกด้วย
          กลุ่มเยาวชนรักษ์บ้านเกิด รักษ์ท้องนา รักษาสิ่งแวดล้อม โรงเรียนบ้านกันตรง อำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ "เติมภูมิคุ้มกันด้วยการพึ่งตนเอง" คนกูยที่อยู่ในท้องที่ เพื่อสร้างความผูกพัน รักในชาติพันธุ์และวัฒนธรรมที่มีอยู่ เป็นการรวมตัวของคนรุ่นเก่าและรุ่นใหม่ เพื่อช่วยเหลือดูแล พัฒนาชุมชนของตนเองด้วยความรัก
          กลุ่มเยาวชนอุทิศตนเพื่อสิ่งแวดล้อมตำบลวังตามัว อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม "กิจกรรมรวมตัวของเด็กใฝ่ดี" การใช้หลักธรรมในการน้อมนำเด็กๆ หลายวัย จากหลายโรงเรียน หลายชนเผ่า ในเขตพื้นที่มาร่วมกันดูแลอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดเยาวชนต้นแบบที่จะดูแลรักษาให้สืบต่อคุณธรรมที่ดีในการใช้ชีวิตต่อไป
          ตัวอย่างของเยาวชนที่ดีเหล่านี้ น่าจะเป็นสิ่งที่เตือนใจผู้ใหญ่หลายคนได้ว่า "จิตสำนึกใหม่" ที่ควรสร้างขึ้นมานั้นน่าจะไปในทิศทางใด
          social@widowslive.com

ย้อนดูข่าวสิ่งแวดล้อมปี 2551>>>