อ่านผลิใบ สมัครสมาชิก โครงการห้องสมุดอุปถัมภ์ ผู้ร่วมสนับสนุน รู้จักกองบรรณาธิการ


แขนงความคิด

ถนนน่าใช้
ศ.ดร.ธงชัย พรรณสวัสดิ์ เรื่อง


เวลาเราพูดถึงถนน เรามักนึกถึงทางที่เราจะขับรถ (หรือนั่งในรถ) จากที่หนึ่งไปที่หนึ่ง ซึ่งความจริง แล้วหาเป็นเช่นนั้นไม่ "ถนน" ควรหมายถึง ทางที่เราใช้สัญจรจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง หรือใช้ขนส่งสิ่งของนั้นใช่แน่แล้ว แต่การเดินทางหรือการขนส่งไม่จำเป็นต้องใช้รถยนต์แต่เพียงอย่างเดียว พาหนะอื่นๆ เช่น เกวียน รถ จักรยาน อีแต๋น ม้า ลา ล่อ ฯลฯ หรือแม้กระทั่งการไม่ใช้พาหนะคือ การเดินหรือการวิ่ง ก็ควร (น่าจะใช้คำว่า "ต้อง" มากกว่า) มีสิทธิ์ในการใช้พื้นผิวจราจรนั้นเช่นกัน

แต่ก็แปลกที่วิธีคิดของคนมักจะตีกรอบอยู่เพียงที่รถยนต์ หรืออย่างมากก็แค่รถมอเตอร์ไซค์หรือรถประจำทาง

ทางให้รถวิ่งหรือถนนที่ว่านี้ หากอยู่ในชนบทไกลๆ ก็มักเป็นถนนลูกรัง ที่วิ่งผ่านทีไรฝุ่นก็ตลบทีนั้น หรือหากไปวิ่งในช่วงหน้าฝน รถก็อาจติดหล่ม หรือไม่ก็ติดเลนเลอะเทอะสกปรกจนหลายคนไม่อยากขับรถบนถนนลูกรัง

ทางลูกรังสมัยนี้ไม่ค่อยมีให้เห็นมากเช่นในอดีต แต่จะมีถนนดำหรือถนนลาดยางมะตอยมาแทนที่มากขึ้น ส่วนถ้าพูดถึงถนนในเมืองใหญ่หรือบนทางสายหลักเชื่อมเมืองต่างๆ ในประเทศ เดี๋ยวนี้ทางประเภทนี้มักเป็นถนนคอนกรีตกันเป็นส่วนใหญ่ เพราะคงทนแข็งแรง ใช้งานได้นานกว่า และรับน้ำหนักบรรทุกได้มากกว่า

สิ่งที่น่าสังเกตและน่าสลดใจไปพร้อมๆ กัน คือ ทางหรือถนนเชื่อมเมืองเหล่านี้ ถ้าสร้างในประเทศเรามักเป็นทางที่แห้งแล้ง ดูไร้จิตวิญญาณอย่างไรชอบกล ที่กล่าวเช่นนี้ก็เพราะสองข้างทางมักไร้ร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ เมื่อขับผ่านถนนเหล่านี้จึงรู้สึกร้อน แห้ง และไม่สดชื่น แม้จะนั่งในรถปรับอากาศก็ตาม

ได้เอารูปมาลงให้ดูว่าที่ประเทศเยอรมนี เขาปลูกต้นไม้ใหญ่ไว้ริมสองข้างทางของถนนไฮเวย์ จนดูร่มรื่นเหมือนป่าเล็กๆ นั่งรถไปแล้วเห็นสีเขียวๆ ก็ทำให้จิตใจผ่อนคลาย ความเครียดลดลง อุบัติเหตุก็สามารถลดลงได้ด้วย

เขียนมาเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่า พูดถึงฝรั่งแล้วอะไรๆ ก็ดีหมด แต่สิ่งที่ดีๆ เช่นนี้ เราก็ควรยอมรับและลอกแบบเขามาใช้กันบ้าง