สถานการณ์มลพิษทางน้ำของทะเลสาบสงขลา
  • ปริมาณมลพิษจากแหล่งกำเนิด
  • ตำแหน่งที่ตั้งของแหล่งกำเนิดมลพิษ
  • แหล่งกำเนิดมลพิษประเภทชุมชน
  • แหล่งกำเนิดมลพิษประเภทอุตสาหกรรม
  • แหล่งกำเนิดมลพิษประเภทเกษตรกรรม
  • ปริมาณความสกปรกในลำคลองสาขา

  • แหล่งกำเนิดมลพิษประเภทเกษตรกรรม

    การเกษตรกรรมหลักๆที่ก่อให้เกิดมลพิษในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาส่วนใหญ่เป็นฟาร์มเพาะเลี้ยงสุกรเเละการประมง ดังนี้

    ฟาร์มเพาะเลี้ยงสุกร

    ในบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลามีฟาร์มสุกรการกระจายตัวทั่วไป น้ำเสียที่เกิดขึ้นจากฟาร์มสุกรนั้นเป็นน้ำเสียที่เกิดจากการล้างพื้นคอก โรงเรือนและปัสสาวะของสุกร ซึ่งปนเปื้อนมูลสุกรและเศษอาหารทำให้มีปริมาณสารอินทรีย์เป็นปริมาณมาก นอกจากนี้ยังปนเปื้อนยาและสารเคมี ทั้งนี้ปริมาณและความสกปรกของน้ำเสียของน้ำเสียขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายๆอย่าง เช่น การเก็บกวาดมูลสุกรก่อนการล้างพื้นคอกจะช่วยลดปริมาณความสกปรกของน้ำเสีย ฟาร์มขนาดใหญ่ที่มีจำนวนสุกรมากจะมีปริมาณน้ำเสียมากกว่าฟาร์มขนาดเล็ก นอกจากนี้สุกรประเภทพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์จะมีปริมาณการใช้น้ำมากกว่าสุกรรุ่นและสุกรขุนทั่วไป

    จากการศึกษาของกรมควบคุมมลพิษได้ประเมินปริมาณของเสียในรูปบีโอดีจากการเลี้ยงสุกรบริเวณทะเลสาบสงขลาจำนวน 13 ลุ่มน้ำย่อย ครอบคลุม 2 จังหวัด คือ พัทลุงและสงขลา ซึ่งมีการเลี้ยงหมูประมาณ 185 ฟาร์ม จำนวนสุกรประมาณ 47,000 ตัว ปริมาณน้ำเสียเกิดขึ้นประมาณ 811 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน และมีความสกปรกในรูปบีโอดี 1,500 กิโลกรัมต่อวัน
    ประมง

    กิจกรรมการประมงหลักๆที่ก่อให้เกิดมลพิษในบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา คือ การทำนากุ้งเเละการเลี้ยงปลาซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณอำเภอเมือง อำเภอสิงหนคร เเละอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา โดยมีเเหล่งรองรับน้ำทิ้งคือลุ่มน้ำคาบสมุทรสทิงพระเเละคลองอู่ตะเภาก่อนไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลา

    จากการศึกษาของคณะทำงานแก้ไขปัญหาน้ำเสียในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาปี 2547 ได้ใช้ข้อมูลของสำนักงานสิ่งแวดล้อมที่ 12 ปี 2545 ศึกษาว่ามีพื้นที่เพาะเลี้ยงกุ้งในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา 21,348 ไร่ โดยมีพื้นที่ที่ระบายน้ำเสียลงสู่ทะเลสาบโดยตรง 18,028 ไร่ คาดว่าจะมีความสกปรกในรูปบีโอดีที่ระบายลงสู่ทะเลสาบสงขลาโดยผ่านลุ่มน้ำย่อยประมาณ 3,330 กิโลกรัมต่อวัน

    ประเด็นที่น่าสนใจและควรให้ความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน คือ การเลี้ยงปลาในกระชัง โดยเฉพาะในทะเลสาบสงขลา เนื่องจากการเลี้ยงปลาในกระชังจะมีการให้อาหารปลาซึ่งมักจะให้ในปริมาณที่เกินความต้องการ ทำให้เกิดการตกค้างของอาหารปลาหรือสารอินทรีย์ ในแหล่งน้ำและก่อให้เกิดปัญหาตามมาอย่างมากมาย เช่น ค่าความสกปรกสูงขึ้น เกิดการเติบโตของสาหร่ายหรือพืชน้ำบางประเภท

    จังหวัดสงขลามีท่าเทียบเรือประมงสงขลา 2 (ท่าสะอ้าน) ซึ่งเป็นท่าเทียบเรือขนาดใหญ่มีเนื้อที่ประมาณ 23 ไร่ ซึ่งจากการศึกษาในโครงการพัฒนากระบวนการจัดการน้ำเสียที่มีความเค็มของกรมควบคุมมลพิษ ปี 2543 ประมาณการว่าจะมีความสกปรกในรูปบีโอดีประมาณ 870 กิโลกรัมต่อวัน


    ส่วนน้ำเสียอุตสาหกรรม สำนักจัดการคุณภาพน้ำ
    กรมควบคุมมลพิษ

    โครงการเสริมสร้างศักยภาพการจัดการมลพิษจากแหล่งกำเนิดประเภทอุตสาหกรรมและอุตสาหกรรมชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา
    ดำเนินการศึกษาโดยสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย