การเสวนา

กรุงรัตนโกสินทร์ ... อนาคตเป็นอย่างไร ... ใครกำหนด ?

โดย ... สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย และสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม

ภายใต้โครงการเรียนรู้รัตนโกสินทร์เพื่อการอนุรักษ์

วันเสาร์ที่ 29 มีนาคม 2551 ณ อาคารเรือนกระจก สวนสราญรมย์ กรุงเทพมหานคร

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทยร่วมกับสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม ภายใต้

“ โครงการเรียนรู้รัตนโกสินทร์เพื่อการอนุรักษ์ ” ได้จัดการเสวนา เรื่อง กรุงรัตนโกสินทร์ ... อนาคตเป็นอย่างไร ... ใครกำหนด ? เมื่อวันเสาร์ที่ 29 มีนาคม 2551 เวลา 13.30 – 16.30 น . ณ อาคารเรือนกระจก สวนสราญรมย์ ( ใกล้คลองคูเมืองเดิม ) กรุงเทพมหานคร ซึ่งการเสวนาในครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก ร อง ศ าสตราจารย์ ดร . ประสงค์ เอี่ยมอนันต์ นายกสมาคมอนุรักษ์ ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม กล่าวเปิดพิธีเสวนาท่ามกลางผู้ที่สนใจจากหลากหลายหน่วยงาน อาทิ ที่ปรึกษา กรรมการบริหาร และสมาชิกของสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม ผู้บริหาร และบุคลากรจากสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย คณะกรรมการนักธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อมไทย ผู้แทนจากหน่วยงานของกรุงเทพมหานคร ได้แก่ สำนักสิ่งแวดล้อม สำนักผังเมือง สำนักการจารจรและขนส่ง สำนักระบายน้ำ และกองการท่องเที่ยว กทม . รองผู้บัญชาการโรงเรียนแผนที่ กรมแผนที่ทหาร ผู้แทนจากกระทรวงกลาโหม ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เลขานุการเจ้าอาวาสวัดราชประดิษฐ์ ผู้แทนจากคณะจิตรกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร ครูชำนาญการพิเศษจากโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย ผู้แทนจากชุมชนวัดใหม่อมตรส ชุมชนวัดอินทรวิหาร ชุมชนตรอกเขียนนิวาสน์ - ตรอกไก่แจ้ ชุมชนวัดสามพระยา ชุมชนวัดใหม่ ตรอกเฟื่องทอง - ตรอกวิสูตร ผู้แทนจาก บางกอกฟอรั่ม ผู้แทนจาก มูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยพันธุ์ และผู้สื่อข่าวจากหนังสือพิมพ์สวัสดีกรุงเทพ โดยมีผู้เข้าร่วมเสวนารวมทั้งสิ้นจำนวน 55 คน

โดยในช่วงต้นของการเสวนา ได้จัดให้มีการปาฐกถาพิเศษ โดย ศาสตราจารย์ ดร . พัทยา สายหู โดยองค์ปาฐกได้ฝากข้อคิดไว้อย่างน่าสนใจดังนี้

กรุงรัตนโกสินทร์ในฐานะที่เป็นสิ่งแวดล้อมอย่างหนึ่ง แต่เรื่องที่จะเสวนากันนี้ผมขอเสนอให้พิจารณาในแง่ของสิ่งแวดล้อม เริ่มต้นมีคำถามว่า สิ่งแวดล้อมหมายถึงอะไร ก่อนที่จะไปตอบปัญหาว่า กรุงรัตนโกสินทร์เป็นสิ่งแวดล้อมของ “ใคร” และ “อะไร” เป็นสิ่งแวดล้อมของกรุงรัตนโกสินทร์…

….ความเข้าใจในสิ่งแวดล้อมของผม สิ่งแวดล้อม คือ สิ่งรอบๆ ถามว่ารอบๆ อะไร หรือรอบๆ ใคร สิ่งที่อยู่รอบๆ มีความสำคัญนะครับ ...

สิ่งแวดล้อมคืออะไรฟังดูเผินๆ อาจจะดูไม่เกี่ยวกับคน “อะไร” ไม่เกี่ยวกับคน แต่พอบอกว่าสิ่งแวดล้อมของ “ใคร” ฟังดูเหมือนเกี่ยวกับคน เพราะฉะนั้นในสิ่งแวดล้อมของ “ใคร” ในความหมาย คือ มีอะไรบ้าง ทุกท่านที่ฟังอยู่ เข้าข่ายที่เป็น “ใคร” ได้ทั้งนั้น …

สำหรับกรุงรัตนโกสินทร์ อยากให้มองในแง่ของสิ่งแวดล้อมสาธารณะ กับสิ่งแวดล้อมส่วนตัว และสิ่งที่ทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ตอนนี้ไม่ทราบว่าจะทำอย่างไร ขอบเขตแค่ไหน ...”

“จากกรุงรัตนโกสินทร์ 220 ปี เมื่อก่อนพระมหากษัตริย์เป็นผู้สร้าง แต่ปัจจุบันทุกคนเป็นเจ้าของ”

ข้อคิดดีๆ จากการรับฟังปาฐกถาพิเศษของ ศ . ดร . พัทยา สายหู นำไปสู่ประเด็นการเสวนาที่เข้มข้น ซึ่งดำเนินรายการโดย ดร . จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธ์ ( ผู้อำนวยการอาวุโส สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย และเลขาธิการสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม ) และวิทยากรรับเชิญ 3 ท่าน ได้แก่ รองศาสตราจารย์ ดร . ประสงค์ เอี่ยมอนันต์ ( นายกสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม ) คุณบุญญวัฒน์ ทิพทัส ( คณะกรรมการกรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า ) และคุณธีรนันท์ ช่วงพิชิต ( นักวิชาการศูนย์ข้อมูลประวัติศาสตร์ชุมชนธนบุรี ) ในประเด็น ...

• กรุงรัตนโกสินทร์ในอดีต - ปัจจุบัน
• แหล่งอารยธรรมแห่งรัตนโกสินทร์ : ยุคแห่งความเจริญ หรือ ยุคเสื่อม
• คลองคูเมืองเดิม : ถนนวัฒนธรรม หรือ ห้องสุขาริมทาง
• กรุงรัตนโกสินทร์ : อนาคตเป็นอย่างไร ?... ใครกำหนด ?
• บทบาทของสมาคมฯ กับ อนาคตของกรุงรัตนโกสินทร์
• แนวทางความร่วมมือของภาคีต่างๆ เพื่อการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์

บรรยากาศในเวทีการเสวนาเป็นการระดมความรู้ เสนอความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และแนวทางในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในพื้นที่ประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์ โดยเปิดโอกาสให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องราวของกรุงรัตนโกสินทร์ ทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ตลอดจนผลกระทบที่เกิดขึ้นจากความเปลี่ยนแปลงและความเจริญของเมือง และร่วมกันกำหนดแนวทางและบทบาทของภาคีต่างๆ ในการร่วมกันอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์อย่างยั่งยืน

ผลที่ได้จากการเสวนาในครั้งนี้ อาจเป็นเพียงแนวคิดและมุมมองที่แตกต่างกันของภาคีต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง แต่ก็เป็นแนวความคิดที่ได้จาก ความร่วมมือของภาคีต่างๆ ที่พร้อมจะร่วมกันอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์ โดยสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยและสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อมจะได้นำแนวความคิดดังกล่าวไปดำเนินการในการหารือกับผู้บริหารขององค์กรและหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อจัดทำร่างแผนงานที่จะนำไปสู่การปฏิบัติต่อไป ในอนาคต