Home About TBCSD Projects News Event & Activity Reports Links Contact TBCSD
Home > โครงการเรียนรู้รัตนโกสินทร์เพื่อการอนุรักษ์   /  เล่าข่าว “ กิจกรรมทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2”

เล่าข่าว “ กิจกรรมทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2”

โครงการเรียนรู้รัตนโกสินทร์เพื่อการอนุรักษ์
โดย สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ภายใต้การดำเนินงานโครงการเรียนรู้รัตนโกสินทร์เพื่อการอนุรักษ์ และได้รับการสนับสนุนการจัดกิจกรรมโดยคณะกรรมการนักธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อมไทย และความร่วมมือจากองค์กรต่างๆ ได้แก่ สมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ และกองการท่องเที่ยว สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร โดยได้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้กับเยาวชนและคณะครูอาจารย์เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจในพัฒนาการและองค์ประกอบของพื้นที่ประวัติศาสตร์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ รวมถึงการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม อีกทั้งร่วมเป็นเครือข่ายในการอนุรักษ์ในพื้นที่ต่างๆ ของกรุงเทพมหานคร ผ่านการเรียนรู้แบบบูรณาการในสถานที่จริง ภายใต้ชื่อกิจกรรม “ ทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2” ระหว่างวันที่ 6 – 9 พฤษภาคม 2551

ในโอกาสที่ทางโครงการจัดพิธีเปิดกิจกรรม “ ทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2 ” ในวันที่ 6 พฤษภาคม 2551 ได้รับเกียรติจาก ดร.จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธ์ ผู้อำนวยการอาวุโส จากสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ร่วมเปิดโลกทัศน์แห่งการเรียนรู้ให้กับครูและเยาวชนที่เข้าร่วมเรียนรู้ นอกจากนี้ ทางผู้อำนวยการสถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ พลเรือเอก ฐนิธ กิตติอำพล ได้มาแนะนำพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งใหม่ และเปิดโอกาสให้ผู้เข้าเรียนรู้ได้เข้าไปศึกษาเรียนรู้ในห้องนิทรรศการต่างๆ ของพิพิธภัณฑ์อีกด้วย

กิจกรรมทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2 ได้รับความสนใจจากเยาวชนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย และครูจากโรงเรียนในกรุงเทพมหานครสมัครเข้าร่วมกิจกรรมเป็นจำนวนมาก โดยมีกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมเรียนรู้และได้รับประกาศนียบัตร ทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2 จำนวนทั้งสิ้น 31 คน จาก 9 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย โรงเรียนทวีวัฒนา โรงเรียนสตรีวัดอัปสรสวรรค์ โรงเรียนสายปัญญา ในพระบรมราชินูปถัมป์ โรงเรียนมัธยมวัดหนองจอก โรงเรียนแจงร้อนวิทยา โรงเรียนชลประทาน โรงเรียนบางบัวทอง และโรงเรียนเพลินพัฒนา ซึ่งทางโครงการฯ ได้เชิญวิทยากรที่มีความเชี่ยวชาญในการถ่ายทอดสาระความรู้แบบบูรณาการ ทั้งทางด้านศิลปะ วรรณศิลป์ สถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม วิถีชีวิต และสิ่งแวดล้อม ได้แก่ คุณอุรา สุนทรศารทูล ( สมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อม ) ดร . จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธ์ ( สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ) คุณธีรนันท์ ช่วงพิชิต ( ศูนย์ข้อมูลประวัติศาสตร์ชุมชนธนบุรี ) คุณสุดารา สุจฉายา ( มูลนิธิเล็ก - ประไพ วิริยะพันธุ์ ) และคุณระพีพัฒน์ เกษโกศล ( กองการท่องเที่ยว กทม .)

ความหลากหลายของการเดินทางบนเส้นทางการเรียนรู้ช่วยให้เยาวชนมีความตื่นตาตื่นใจ และเพลิดเพลินไปกับสาระการเรียนรู้ พร้อมภาพประกอบจากสถานที่จริง ได้แก่ การนั่งรถสองชั้นชมภาพของการขยายตัวเมือง ( ทางบก ) กรุงรัตนโกสินทร์ การเดินเท้าเพื่อศึกษาแหล่งโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัฒนธรรม ศึกษาวิถีชีวิตของผู้คนในอดีตผ่านการบอกเล่าและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และการสังเกตความเป็นอยู่ของคนในชุมชนปัจจุบัน เพื่อให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลง พัฒนาการ ภูมิปัญญาพื้นถิ่น รวมถึงการรับเอาอารยธรรมของต่างชาติเข้ามาผสมผสานและก่อเกิดวัฒนธรรมใหม่ ตลอดจนการศึกษาถึงวิถีชีวิตริมสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ลำคลองต่างๆ โดยการเดินทาง “ ทางเรือ ” ซึ่งเส้นทางน้ำถือว่าเป็นเส้นทางสัญจรที่มีความสำคัญมากในอดีต และถึงแม้ว่าปัจจุบันจะมีการสัญจรทางบกที่สะดวกและรวดเร็วกว่า แต่การสัญจรทางน้ำและการใช้ประโยชน์จากแม่น้ำลำคลองก็ยังมีให้เห็นอยู่

การเรียนรู้ในเมืองมรดกที่มีชีวิตในพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ที่ตั้งอยู่ในอาคารอนุรักษ์(กระทรวงพาณิชย์เก่า) ที่มีการนำเสนอสาระความรู้เกี่ยวกับความเป็นมาของผู้คนและดินแดนในประเทศไทยและดินแดนอุษาคเนย์ โดยเป็นการรวบรวมข้อมูลความรู้ทั้งด้านภูมิศาสตร์ ธรรมชาติวิทยา โบราณคดี ประวัติศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อความเข้าใจอันถูกต้องดีงามเกี่ยวกับตัวตนของคนไทยในปัจจุบันและความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้านอันจะนำไปสู่ความมั่นคงและสันติภาพในภูมิภาค โดยรูปแบบในการนำเสนอมีลักษณะเป็นความรู้เชิงบูรณาการ กระตุ้นให้คิด และเกิดความสนุกรื่นรมย์กับการเรียนรู้ด้วยตนเองในห้องนิทรรศการทั้ง 17 ห้องที่มีสาระน่าสนใจที่แตกต่างกัน

จากแง่มุมหนึ่งที่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้รับความรู้ สาระและความบันเทิงจากการทำกิจกรรมกลุ่มร่วมกันแล้ว ครูและเยาวชนทั้ง 31 คน ยังได้ร่วมกันวิเคราะห์ ประมวลการเรียนรู้ และสร้างสรรค์แนวทางในการร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์กรุงรัตนโกสินทร์ในหลากหลายมุมมองบนพื้นฐานของประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมที่พบเห็นบนเส้นทางการเรียนรู้ในพื้นที่ประวัติศาสตร์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้แก่ พื้นที่สีเขียว แม่น้ำลำคลอง ( เน่าเสีย ) ตึกรามบ้านช่อง ชุมชนแออัด ขยะมูลฝอย และมลพิษต่างๆ นอกจากนี้ กลุ่มผู้เข้าร่วมกิจกรรมยังได้นำเสนอ “ พันธกิจ ” ในนามของโรงเรียน ทั้งนี้ เพื่อเป็นการนำสาระความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปต่อยอด หรือ ริเริ่ม ในการดำเนินการกิจกรรมหรือโครงการในโรงเรียน และชุมชน ดังนี้

โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย : การบรรจุสาระการเรียนรู้ลงในหลักสูตรท้องถิ่นของเรา ( หลักสูตรแบบบูรณาการ )

โรงเรียนทวีวัฒนา : การจัดทำโครงการอนุรักษ์คลองปทุม

โรงเรียนสายปัญญา : โครงการรักษ์คลองผดุงกรุงเกษม

โรงเรียนสตรีวัดอัปสรสวรรค์ : การจัดตั้งชุมนุมทูตรักษ์รัตนโกสินทร์

โรงเรียนมัธยมวัดหนองจอก : การสืบสานการอนุรักษ์โดยการจัดอบรมทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ในโรงเรียน การจัดกิจกรรมวัฒนธรรมสัญจร และรักษ์คลองแสนแสบ

โรงเรียนแจงร้อนวิทยา : การจัดทำโครงการแผนที่คนดี

โรงเรียนชลประทาน โรงเรียนบางบัวทอง และโรงเรียนเพลินพัฒนา : การจัดกิจกรรมร่วมรักษาสภาพแวดล้อมโดยการจัดการขยะแบบถูกวิธี

            

ในกิจกรรมการเรียนรู้ดังกล่าว ผู้เข้าร่วมเรียนรู้และร่วมทัศนศึกษาจรในพื้นที่กรุงรัตนโกสินทร์ จึงได้รับทั้งสาระความรู้ ประกอบกับการได้สัมผัสกับบรรยากาศในพื้นที่จริง อีกทั้งยังได้มีโอกาสในการวิเคราะห์สภาพของการพัฒนา ความเจริญและความเสื่อมในด้านของสภาพแวดล้อม และศิลปวัฒนธรรม และนำเสนอประเด็นที่กลุ่มเยาวชน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในนามของโรงเรียนที่จะสามารถดำเนินการในกิจกรรมอันเป็นประโยชน์ต่อสภาพแวดล้อม และการอนุรักษ์กรุงรัตนโกสินทร์ในรูปแบบที่แตกต่างกันตามความเหมาะสม อีกทั้งยังร่วมเป็นเครือข่ายและขยายเครือข่ายในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมให้แพร่หลายและมีการดำเนินกิจกรรมที่ยั่งยืนต่อไปในอนาคต และจากการเรียนรู้ทั้ง 4 วัน ทางสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย โดย ดร.ไชยยศ บุญญากิจ (รองประธานสถาบันฯ) และ ดร.จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธ์ (ผู้อำนวยการอาวุโส) ได้ร่วมเป็นเกียรติในพิธีมอบประกาศนียบัตรและแสดงความยินดีกับ “ ทูตรักษ์รัตนโกสินทร์ รุ่นที่ 2 ”

4 วันแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้น นับเป็นประสบการณ์อันมีคุณค่ายิ่งสำหรับเยาวชนที่เจริญเติบโตไปเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศในภาคส่วนต่างๆ เพราะช่วงเวลาดังกล่าว เยาวชนได้เรียนรู้เรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพวกเขาโดยตรง ซึ่งมีที่มาจากบรรพบุรุษในอดีต และสิ่งที่สำคัญที่พวกเราต้องเรียนรู้ถึงพัฒนาการและองค์ประกอบของกรุงรัตนโกสินทร์ รวมถึงความเป็นมาก่อนจะมาเป็นตัวตนของพวกเราในปัจจุบันนั้น เพื่อให้เราได้รู้จักตนเอง และเข้าใจที่จะใช้ชีวิต และปฏิบัติในสิ่งที่จะช่วยสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นในสภาพแวดล้อมในปัจจุบันและอนาคต ดังคำกล่าวที่ว่า
“ เรา...เรียนรู้อดีต...ก็เพื่ออนาคต ”




ย้อนดูกิจกรรมโครงการถนนศิลปะริมคลองคูเมืองเดิม ปี พ.ศ. 2549-2550

Address :16/151 Muang Thong Thani, Bond Street, Bangpood, Pakkred, Nonthaburi 11120 THAILAND
Telephone : +66 2 503 3333 Facsimile : +66 2 504 4826-8 E-mail : tbcsd@tei.or.th