ท่องเวินลอง…ถิ่นที่อยู่แห่งเดียวของค่างสะโพกขาว

พวงผกา ขาวกระโทก
ผู้จัดการโครงการ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
 
5 เมษายน 2562 | 15:35 น.




การเดินทางของพวกเราคณะศึกษาดูงานจากสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย มูลนิธิพื้นที่ชุ่มน้ำไทย และสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) ได้มุ่งหน้าไปยังจังหวัดนินบิน (Ninh Binh) ประเทศเวียดนาม  ห่างจากเมืองฮานอยไปทางตอนใต้  คณะศึกษาดูงานจึงได้มีโอกาสผจญกับการจราจรที่ขวักไขว่บนท้องถนนในเมืองฮานอยอยู่พักใหญ่ ก็หลุดพ้นออกมาสัมผัสกับธรรมชาตินอกเมือง และเดินทางต่ออีกประมาณ 3 ชั่วโมง ก็ถึงจังหวัดนินบินอันเป็นที่ตั้งของเขตอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำเวินลอง (Van Long) อันเป็นจุดหมายสำคัญ

พื้นที่ทางธรรมชาติที่มีทั้งผืนป่าและผืนน้ำแห่งที่ราบลุ่มแม่น้ำโห่งแห่งนี้ มีพื้นที่ประมาณ 3,500 เฮกแตร์ หรือกว่า 2 พันไร่  นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่รู้จักเวินลองกันดี และไม่พลาดการล่องเรือชมธรรมชาติ ระบบนิเวศภูเขาหินปูนอันเป็นเอกลักษณ์ ชมสัตว์และนกนานาชนิด

ผู้บริหารจากองค์กร Viet Nature ให้ข้อมูลว่าผืนป่าแห่งนี้ เป็นถิ่นที่อยู่ของค่างสะโพกขาว (Trachypithecus delacouri) สัตว์เฉพาะถิ่นของเวียดนาม ชอบอยู่บนต้นไม้สูง ออกหากินกลางวัน ส่วนกลางคืนจะอาศัยอยู่ตามถ้ำหรือหุบเขาหินปูน ปัจจุบันเหลือน้อยกว่า 200 ตัว   ได้ถูกจัดให้อยู่กลุ่มสัตว์ถูกคุกคามและใกล้สูญพันธุ์





นับเป็นโชคดีของคณะพวกเราที่ได้เจอหน้าตาค่างสะโพกขาว 5-6 ตัว ที่โชว์ลีลาห้อยโหนกิ่งไม้และโขดหินปูนอย่างคล่องแคล่ว  ทำเอามือสมัครเล่นอย่างพวกเราจับภาพสวยๆ พวกนั้นได้ยาก (จึงขอยืมภาพจากมืออาชีพมาให้ชมกัน)  แล้วยังได้มีโอกาสได้เห็นนกกระสาสีขาวเกาะอยู่ตามโขดหินสูง นกน้ำอพยพและนกแปลกตาหลายชนิด ที่แสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของแหล่งธรรมชาติแห่งนี้




การอนุรักษ์ค่างสะโพกขาวที่เวินลองทำกันอย่างเป็นระบบ มีการทดลองปล่อยค่างสะโพกขาวเพศผู้และเพศเมีย คืนสู่ธรรมชาติในเวินลอง  และติดเครื่องรับสัญญาณไว้ที่ปลอกคอเพื่อติดตามพฤติกรรม จากนั้นได้ทำการประเมินความสำเร็จของการปล่อยคืนสัตว์สู่ธรรมชาติ  ซึ่งพบว่า พวกมันสามารถดำรงชีวิตในธรรมชาติได้  โดยไม่ต้องมีความช่วยเหลือจากมนุษย์  เป็นการพิสูจน์ให้เห็นว่าพื้นที่ชุ่มน้ำเวินลองแห่งนี้มีสภาพใกล้เคียงกับสภาพดั้งเดิมและเหมาะสำหรับค่างสะโพกขาว

เวินลองได้รับการจัดการด้วยความระมัดระวัง  มีการกำหนดบริเวณพื้นที่แกนกลาง (Core area) ไว้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยสำหรับสัตว์หายากต่าง ๆ ห้ามนักท่องเที่ยวเข้าไปรบกวน  การชมธรรมชาติจึงสามารถทำได้ในพื้นที่รอบนอกเท่านั้น แต่ก็มีโอกาสได้เจอพวกสัตว์หายากเหล่านั้นอยู่เสมอ

คนท้องถิ่นที่เป็นคนพายเรือนำเที่ยวชมธรรมชาติ มีความเข้าใจและรู้ในเรื่องเหล่านี้ดี พวกเขาได้ช่วยกันดูแลรักษาคุณค่าของพื้นที่ชุ่มน้ำที่ช่วยสร้างรายได้ให้กับพวกเขา  จากการให้บริการท่องเที่ยว ด้วยเรือโบราณอันเก่าแก่และเป็นเอกลักษณ์เฉพาะที่นี่  ที่ไม่ควรพลาดไปเยี่ยมชมกัน
 


โดย พวงผกา  ขาวกระโทก  สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย | http://www.tei.or.th/file/files/190405-article-puangpaka.pdf