SDGs กับการพัฒนาประเทศ

เบญจมาส โชติทอง
ผู้อำนวยการฝ่ายบริการทางวิชาการ
 
6 สิงหาคม 2562 | 09:41 น.
 “ท่านประธาน  ผมเดินทางมาเข้าร่วมการประชุมครั้งประวัติศาสตร์นี้ เพื่อยืนยันความมุ่งมั่นของรัฐบาลและชาวไทยที่จะร่วมกับประชาคมโลก  ทำให้วาระการพัฒนาที่ยั่งยืนบรรลุผลตามที่ตั้งใจไว้  ไทยพร้อมร่วมกับทุกประเทศ และองค์การสหประชาชาติในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เพื่อให้ทุกคนเข้มแข็งไปด้วยกัน และอยู่ร่วมกันอย่างผาสุก มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน” ส่วนหนึ่งของถ้อยแถลง  พลเอกประยุทธ์  จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ในการประชุม UN Sustainable Development Summit 2015 ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ นครนิวยอร์ก เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2558 

นับจากวันนั้น เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDGs: Sustainable Development Goals จำนวน 17 เป้าหมาย (Goal) 169 เป้าประสงค์ (Target) และกว่าสองร้อยตัวชี้วัด (Indicator)  ได้เข้ามามีบทบาทต่อการพัฒนาประเทศไทย  มีการมอบหมายให้หน่วยงานภาครัฐนำเป้าหมาย SDGs ไปบูรณาการร่วมกับเป้าหมายของแผนงานต่างๆ  มีการสื่อสารผ่านรายการ “ศาสตร์พระราชาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” เพื่อให้ประชาชนรับทราบว่ารัฐบาลได้ดำเนินงานไปตามครรลองหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน   

SDGs ถือเป็นเป้าหมายการพัฒนาที่กำหนดขึ้นโดยคณะทำงานจากตัวแทนประเทศสมาชิกองค์การสหประชาชาติ เพื่อเป็นกรอบทิศทางการพัฒนาของประชาคมโลกในช่วง 15 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2558-2573  รวมทั้งเป็นเครื่องมือช่วยสะท้อนระดับการพัฒนาประเทศต่างๆ ด้วยมาตรวัดที่เป็นระบบเดียวกัน รวมถึงการระดมความร่วมมือในการยกระดับการพัฒนาให้มีความเท่าเทียมกัน ดังคำกล่าว “จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” โดยมีทั้งเรื่องพื้นฐานด้านคุณภาพชีวิต ด้านรายได้ อาหาร สุขภาพ การศึกษา และความเท่าเทียมในสังคม  เรื่องที่ท้าทาย ในด้านน้ำดื่มน้ำใช้ พลังงานสะอาด เศรษฐกิจสีเขียว อุตสาหกรรมนิวศ เมืองยั่งยืน การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน และการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เรื่องสิ่งแวดล้อม เกี่ยวกับน้ำ ป่า ทะเล มหาสมุทร และความหลากหลายทางชีวภาพ และเรื่องความร่วมมือ ครอบคลุมความร่วมมือทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ

เป้าหมาย SDG ที่เป็นเรื่องท้าทาย ได้แก่ ด้านน้ำดื่มน้ำใช้ พลังงานสะอาด เศรษฐกิจสีเขียว อุตสาหกรรมนิวศ เมืองยั่งยืน การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน และการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

แม้ SDGs มีหลายเป้าหมายหรือแบ่งเป็นเรื่องๆ แต่ไม่ได้ชี้นำให้พัฒนาแบบแยกส่วน  ในการนำ SDGs มาปรับใช้จึงไม่ควรมองเป็นข้อๆ  ควรคำนึงถึงความเชื่อมโยงระหว่างเป้าหมายและเป้าประสงค์ต่างๆ  ซึ่งได้มีการพัฒนาเครื่องมือจะช่วยให้เห็นถึงความเชื่อมโยงกัน (SDGs-interlinkage)  รวมทั้งปรับให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่  โดยให้ความสำคัญต่อเรื่องท้าทายใหม่ๆ ซึ่งควรทำควบคู่ไปกับงานประจำที่ทำอยู่

การนำ SDGs มาใช้ ควรให้เป็นมากกว่าการติดตามประเมินผลการพัฒนา แล้วจัดทำรายงานผลเป็นปีๆ ไป แต่ควรนำ SDGs มาปรับทิศทางการพัฒนาหรือผูกโยงกับเป้าหมายการพัฒนาประเทศ  คำถามก็คือ เป้าหมายการพัฒนาประเทศไทย คืออะไร ? หากเรามีเป้าหมายการพัฒนาประเทศที่ชัดเจน ทำการติดตามประเมินผลคู่ขนานไปกับ SDGs ก็จะเป็นการดี  จะช่วยให้เห็นช่องว่างการพัฒนาระหว่างเป้าหมายของประเทศกับเป้าหมายโลก

ทุกวันนี้ มีการสื่อสารและกล่าวถึงเกี่ยวกับเป้าหมาย SDGs อย่างต่อเนื่อง มีการใช้กลไกทางการเงิน กองทุน และความร่วมมือระหว่างประเทศขับเคลื่อนการพัฒนาในพื้นที่ต่างๆ  ให้บรรลุเป้าหมายที่ท้าทาย มีระบบติดตามและรายงานผลชัดเจน  ซึ่งประเทศไทยน่าจะหยิบยกเป้าหมายการพัฒนาประเทศมาขับเคลื่อนในลักษณะนี้ได้เช่นกัน