โครงการ “ฝึกอบรมการจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่ยั่งยืน”

ในปัจจุบัน ถึงแม้จะมีการออกประกาศและ/หรือการปรับปรุงกฎหมาย กฎระเบียบ และมาตรฐานต่างๆที่เกี่ยวข้องมาบังคับใช้อย่างต่อเนื่องเพื่อควบคุม แก้ไข ฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมแล้วก็ตาม แต่แนวโน้มของปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมก็ยังคงเพิ่มขึ้นและยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นในบางพื้นที่ ทั้งนี้ส่วนหนึ่งเกิดจากการจัดการมลพิษสิ่งแวดล้อมที่ยังไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร การขาดจิตสำนึกที่ดี ความมุ่งมั่น และความจริงใจที่จะมีส่วนร่วมแก้ไขปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมจากทั้งภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรมและชุมชนอย่างแท้จริง โดยเฉพาะโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษประเภท Point Source ที่สามารถจะควบคุมและสร้างระบบการจัดการปัญหามลพิษได้ง่ายกว่าภาคเกษตรกรรมและชุมชุมไม่ว่าจะเป็นปัญหามลพิษทางน้ำ อากาศและของเสีย ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสุขภาพอนามัยและคุณภาพชีวิตของประชาชน ดังนั้นการจัดการสิ่งแวดล้อมที่แหล่งกำเนิดจึงเป็นวิธีการหนึ่งที่ช่วยลดปัญหามลพิษดังกล่าวได้ ซึ่งการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ดีต้องเน้นที่ “การป้องกัน” มากกว่า “การแก้ไข” และต้องเป็นการจัดการที่แหล่งกำเนิด

แนวคิด Lean & Green หรือ Lean Management for Environment จึงเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ถูกพัฒนาดัดแปลงนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับแต่ละองค์กรมากขึ้น โดยมุ่งเน้นการกำจัดความสูญเสีย (Waste) ในกระบวนการผลิต/ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (คือทุกสิ่งทุกอย่างที่เพิ่มต้นทุนหรือเวลา โดยปราศจากการเพิ่มคุณค่า) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการผลิตควบคู่กับการจัดการสิ่งแวดล้อมมาใช้ ซึ่งจะเป็นการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมพร้อมไปกับการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม ซึ่งนอกจะช่วยสร้างโอกาสและรายได้เพิ่มขึ้นในทางธุรกิจแล้ว ในขณะเดียวกันยังช่วยในการปกป้องสิ่งแวดล้อม และสร้างภาพลักษณ์ที่ดีและความยั่งยืนแก่ธุรกิจได้อีกด้วย เช่น การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ การปรับปรุง/เปลี่ยนกระบวนการผลิตเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต การใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต การลดการเกิดของเสีย/มลพิษให้น้อยที่สุดทุกขั้นตอน และมีการนำของเสียกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ในกระบวนการผลิต เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมโดยประยุกต์ใช้แนวคิดแบบลีนสำหรับอุตสาหกรรมยังไม่แพร่หลายในทางปฏิบัติเนื่องมาจากสาเหตุสำคัญหลายประการ เช่น การขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการผลิตแบบลีน การขาดมาตรการและกลไกสนับสนุนการดำเนินงานด้านการผลิตแบบลีน ทั้งทางด้านกฎหมาย นโยบาย งบประมาณ การศึกษา การวิจัยและพัฒนา และการขาดแคลนบุคลากรที่มีความรู้ความชำนาญในการดำเนินงานด้านการผลิตแบบลีน

ดังนั้น การส่งเสริมการเผยแพร่ความรู้ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่แหล่งกำเนิดโดยประยุกต์ใช้แนวคิดแบบลีน จึงเป็นส่วนช่วยในการจัดการปัญหามลพิษที่ต้นทางอย่างเป็นระบบ รวมทั้งยังสามารถนำมาใช้บริหารจัดการสิ่งแวดล้อมและพลังงานให้มีประสิทธิภาพได้อีกด้วย ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป

วัตถุประสงค์/เป้าหมายของโครงการ

  1. เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่แหล่งกำเนิด
  2. เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับแนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดแบบลีน เพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมและพลังงานสำหรับอุตสาหกรรมต่างๆ

กลุ่มเป้าหมาย

  1. กลุ่มผู้เข้าฝึกอบรมเป้าหมาย ได้แก่
    • ผู้ประกอบกิจการโรงงาน/เจ้าของสถานประกอบการ
    • บุคลากรด้านสิ่งแวดล้อมประจำโรงงาน/องค์กร
    • หน่วยงาน/บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งแวดล้อม
    • หน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งแวดล้อม
  2. กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่
    • อุตสาหกรรมยา
    • อุตสาหกรรมสิ่งทอ
    • อุตสาหกรรมเครื่องดื่ม
    • อุตสาหกรรมเซรามิก (สำหรับงานก่อสร้างและเครื่องสุขภัณฑ์)
    • อุตสาหกรรมเกี่ยวกับโลหะ
    • อุตสาหกรรมรายสาขาอื่นๆ

รูปแบบการฝึกอบรม

การดำเนินโครงการ “ฝึกอบรมการจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่ยั่งยืน” แบ่งการฝึกอบรมออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ

  1. การจัดฝึกอบรม หลักสูตร “การจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่ยั่งยืน” สำหรับ “Train the trainer”
  2. การจัดฝึกอบรม หลักสูตร “การจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่ยั่งยืนสำหรับบุคลากรด้านสิ่งแวดล้อมประจำโรงงาน และผู้ประกอบการอุตสาหกรรมกลุ่มเป้าหมาย 5 สาขาหลัก ได้แก่ อุตสาหกรรมยา สิ่งทอ เครื่องดื่ม เซรามิก และเกี่ยวกับโลหะ และอุตสาหกรรมรายสาขาทั่วไป”

ระยะเวลาของโครงการ

19 เดือน (มิถุนายน 2554 – ธันวาคม 2555)

ตารางการจัดฝึกอบรมแต่ละหลักสูตร

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

  1. สร้างและพัฒนาศักยภาพของผู้เข้ารับการฝึกอบรมให้เป็น Train the Trainer สำหรับรายสาขาอุตสาหกรรมกลุ่มเป้าหมาย ให้สามารถนำหลักการแนวคิดแบบลีนไปประยุกต์ใช้ในการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและพลังงานได้ รวมทั้งสามารถเผยแพร่และใช้เทคนิคการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้าน Lean Management for Environment ได้อย่างเหมาะสมให้แก่บุคลากรด้านสิ่งแวดล้อมแต่ละรายสาขาอุตสาหกรรม/บุคคลที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนได้ต่อไป
  2. ผู้เข้าร่วมฝึกอบรมได้รับความรู้ มีความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการสิ่งแวดล้อมและการป้องกันมลพิษที่แหล่งกำเนิด รวมทั้งแนวทางการบริหารจัดการการผลิตแบบลีนสำหรับอุตสาหกรรมต่างๆ ได้เพิ่มขึ้น
  3. ผู้เข้าร่วมฝึกอบรมสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการจัดการสิ่งแวดล้อมและพลังงานในโรงงานอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

หน่วยงานรับผิดชอบโครงการ

  • มูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (หน่วยงานดำเนินการ)
  • บริษัท ดาว เคมิคอล ประเทศไทย จำกัด (หน่วยงานสนับสนุนงบประมาณ)
  • กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม (องค์กรร่วมจัด)

 

Copyright TEI All rights reserved.