24 กุมภาพันธ์ 2569 สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย หรือ TEI โดยโครงการพัฒนาความร่วมมือเมืองคู่ขนาน ไทย–ลาว–เมียนมา ขับเคลื่อนการจัดการและลดมลพิษหมอกควันข้ามแดน ภายใต้การสนับสนุนของ สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.) และโครงการกลไกความร่วมมือขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการร่วมยุทธศาสตร์ฟ้าใส (CLEAR Sky Strategy) เพื่อลดมลพิษหมอกควันข้ามแดน ภายใต้การสนับสนุนของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) นำโดยดร.จีรนุช ศักดิ์คำดวง หัวหน้าโครงการกลไกขับเคลื่อนความร่วมมือฯ พร้อมคณะวิจัย ร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย จัดกิจกรรมเรียนรู้ธรรมชาติ ผ่านการดูดาว ณ โรงเรียนบรรพตวิทยา อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย โดยมีอาจารย์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย คุณครูและนักเรียนจากกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและชุมนุมนักดาราศาสตร์รุ่นเยาว์โรงเรียนเทิงวิทยาคม เป็นวิทยากรบรรยายให้ความรู้ และจัดนิทรรศการเรียนรู้เรื่องดวงดาว โดยมีนักเรียนจากโรงเรียนบรรพตวิทยาในระดับชั้น ป. 4-ม.3 จำนวน 150 คนเข้าร่วมกิจกรรม เพื่อเปิดประสบการณ์การเรียนรู้นอกห้องเรียน ควบคู่กับการปลูกฝังจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และสร้างความเข้าใจเรื่องผลกระทบจากการเผาในที่โล่งซึ่งก่อให้เกิดหมอกควันและฝุ่นละออง PM2.5

กิจกรรมนี้มุ่งเน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้พื้นฐานด้านดาราศาสตร์ โดยแบ่งการเรียนรู้เป็น 3 ฐาน ได้แก่ ฐานการสังเกตกลุ่มดาวโดยใช้กล้องโทรทรรศน์ ฐานการเรียนรู้การสร้างกลุ่มดาว และฐานการบอกตำแหน่งจากแผนที่ดวงดาว พร้อมทั้งเชื่อมโยงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพอากาศกับการมองเห็นท้องฟ้ายามค่ำคืน สอดแทรกองค์ความรู้เรื่องมลพิษทางแสง ซึ่งเกิดจากแสงจ้าจากมลภาวะทางแสงบดบังแสงจากดวงดาวที่มีความสว่างน้อย ทำให้ไม่สามารถมองเห็นกลุ่มดาวได้ชัดเจน ซึ่งท้องฟ้ายามค่ำคืนนั้นนับเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งแวดล้อมที่ควรอนุรักษ์ไว้ หมอกควันจากการไฟป่าและการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร ก็เป็นสิ่งที่ทำให้ทัศนวิสัยในการดูดาวลดลงอย่างชัดเจนด้วย กิจกรรมนี้จึงไม่เพียงแต่จะส่งเสริมการเรียนรู้ทางด้านดาราศาสตร์ แต่ยังเป็นกระบวนการปลูกจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนแนวคิดการลดการเผาอย่างยั่งยืน เพื่อร่วมกันสร้างอนาคตที่ท้องฟ้าใสและอากาศสะอาดสำหรับคนรุ่นต่อไป