เกาะต่าง ๆ ล้วนเผชิญปัญหาขยะ ทั้งจากคนบนเกาะ นักท่องเที่ยว และขยะที่ถูกคลื่นลมทะเลพัดพามา อีกทั้งยังมีข้อจำกัดเรื่องพื้นที่ในการฝังกลบขยะ จึงต้องอาศัยการวิเคราะห์ข้อมูลจริงในพื้นที่ ร่วมกับการสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อออกแบบแนวทางที่ตอบโจทย์ได้

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ร่วมกับเครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทย (Thailand Sustainable Island Alliance: TSIA) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) Environmental Justice Foundation (EJF) และมูลนิธินิเวศวิถี จัดการอบรม "Islands Waste Solution: System Design & Sustainable End-of-Life Management" อย่างต่อเนื่อง

โดยเมื่อวันที่ 8–9 สิงหาคม 2569 ได้จัดอบรมรุ่นที่ 2 ภายใต้กิจกรรม 30+ Clean-Up: So Cool Mission 2026 ณ เกาะสีชัง อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นกิจกรรมต่อจากการอบรมครั้งแรกที่เกาะลิบง
ผู้เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้และภาคีเครือข่ายกว่า 30 คน จาก 5 เกาะ ได้แก่ เกาะสีชัง เกาะล้าน เกาะจิก เกาะช้าง และเกาะกูด ได้เรียนรู้เครื่องมือ Waste Flow Analysis สำหรับวิเคราะห์และเอ็กซเรย์เส้นทางการไหลของขยะ ตั้งแต่ต้นทาง การรวบรวม การขนส่ง จนถึงปลายทาง ช่วยให้เห็นจุดคอขวด ข้อจำกัด และศักยภาพที่ซ่อนอยู่ ก่อนนำข้อมูลเชิงประจักษ์มาร่วมกันออกแบบระบบตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ให้เหมาะสมกับบริบททางแต่ละเกาะ นอกจากนี้ ยังได้ศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้โมเดลการจัดการขยะในพื้นที่เกาะสีชัง ซึ่งให้โอกาสแก่แรงงานกลุ่มเปราะบาง ตลอดจนมีโรงแรมและกิจกรรมนำร่องของเทศบาล

ความสำเร็จของการอบรมรุ่นที่ 2 นี้ ได้สะท้อนถึงพลังความร่วมมือของเครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทย ในการเปลี่ยนผ่านจากการแก้ปัญหาขยะแบบปลายทาง ไปสู่การวางระบบการจัดการขยะเชิงโครงสร้างที่อาศัยข้อมูลและการมีส่วนร่วม เพื่อปกป้องระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งอย่างยั่งยืน