การพัฒนาเมืองให้สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเพิ่มพื้นที่สีเขียวเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยการวางผังเมือง การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และการออกแบบโครงสร้างพื้นฐานที่เชื่อมโยงระบบนิเวศเข้ากับการใช้ชีวิตของประชาชนอย่างเป็นระบบ

ระหว่างวันที่ 13–16 ตุลาคม 2569 สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ร่วมกับ IUCN, UDDC, ADPC และ RECOFTC ภายใต้โครงการ URBAN นำคณะผู้แทนจากจังหวัดเชียงรายและสุราษฎร์ธานี รวม 19 คน ศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวทางการพัฒนาเมือง ณ ประเทศสิงคโปร์ ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวอย่างของการบูรณาการธรรมชาติเข้ากับการพัฒนาเมืองภายใต้แนวคิด City in Nature เพื่อเสริมสร้างความยืดหยุ่นของเมืองและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน

บทเรียนสำคัญจากสิงคโปร์สะท้อนให้เห็นว่า ธรรมชาติสามารถเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานและระบบบริหารจัดการเมืองได้อย่างเป็นรูปธรรม ผ่านแนวทางสำคัญ ได้แก่

การบูรณาการธรรมชาติเข้ากับการวางผังและพัฒนาเมือง โดยเชื่อมโยงพื้นที่สีเขียว ระบบนิเวศ และโครงสร้างพื้นฐานเข้าด้วยกัน ตั้งแต่ระดับนโยบายจนถึงการออกแบบพื้นที่จริง ดังตัวอย่างการเรียนรู้จาก Centre for Liveable Cities (CLC), Singapore City Gallery และ Bidadari Park

การใช้ธรรมชาติเป็นฐานในการบริหารจัดการน้ำและลดความเสี่ยงของเมือง ผ่านการฟื้นฟูระบบนิเวศ การออกแบบพื้นที่รองรับน้ำ และการใช้พื้นที่สาธารณะให้เกิดประโยชน์หลายด้าน ดังตัวอย่าง Bishan–Ang Mo Kio Park และระบบบริหารจัดการน้ำบริเวณ Marina Barrage ซึ่งสะท้อนการเชื่อมโยงการจัดการน้ำเข้ากับคุณภาพสิ่งแวดล้อมและการใช้ประโยชน์พื้นที่เมือง

การพัฒนาพื้นที่สีเขียวที่ตอบโจทย์ทั้งระบบนิเวศและประชาชน โดยให้ความสำคัญกับความหลากหลายทางชีวภาพ การอนุรักษ์มรดกทางธรรมชาติและวัฒนธรรม ตลอดจนการเข้าถึงและการมีส่วนร่วมของประชาชน ดังตัวอย่าง Fort Canning Park และ Gardens by the Bay

การออกแบบเมืองที่คำนึงถึงคุณภาพชีวิตและความต้องการของสังคมในอนาคต ผ่านการใช้ประโยชน์ที่ดินแบบผสมผสาน การเชื่อมโยงที่อยู่อาศัย บริการสาธารณะ พื้นที่ชุมชน และเทคโนโลยี ดังตัวอย่าง Kampung Admiralty และ Punggol Digital District

สิ่งสำคัญจากการเรียนรู้ครั้งนี้ ไม่ใช่การนำรูปแบบการพัฒนาเมืองของสิงคโปร์มาปรับใช้โดยตรง แต่เป็นการทำความเข้าใจหลักคิด กลไกการบริหารจัดการ และเงื่อนไขความสำเร็จ โดยเฉพาะการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงาน การเชื่อมโยงนโยบายกับการปฏิบัติ และการให้ความสำคัญกับธรรมชาติในฐานะองค์ประกอบพื้นฐานของการพัฒนาเมือง

บทเรียนดังกล่าวจะนำมาสู่การแลกเปลี่ยนและพิจารณาแนวทางประยุกต์ใช้ Nature-based Solutions (NbS) ให้เหมาะสมกับบริบทของจังหวัดเชียงรายและสุราษฎร์ธานี ทั้งด้านการจัดการน้ำ การเพิ่มและเชื่อมโยงพื้นที่สีเขียว การฟื้นฟูระบบนิเวศ และการบูรณาการ NbS เข้าสู่แผนพัฒนาเมืองและท้องถิ่น เพื่อมุ่งสู่เมืองที่มีความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ควบคู่กับการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน