เรื่องของแมลงตัวเล็กที่ภารกิจยิ่งใหญ่
20 พฤษภาคมของทุกปี เป็นวันผึ้งโลก (World Bee Day ) เพื่อให้เราตระหนักถึงความสำคัญของ แมลงตัวน้อยนักผสมเกสร  โดยปีนี้ องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ได้กำหนดธีมในการรณรงค์ ประจำปี 2026: "Bee Together for People and the Planet – A partnership that sustains us all"

ทำไมผึ้งถึงสำคัญ
ผึ้งเป็นแมลงที่มีความสำคัญในระบบนิเวศทางธรรมชาติมีหน้าที่ผสมเกสรให้พืชทั่วโลก เป็นผู้พิทักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ช่วยให้พืชป่าได้ขยายพันธุ์ ทำให้ป่าไม้คงความอุดมสมบูรณ์เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ชนิดอื่นๆ ก่อให้เกิดความสมดุลของระบบนิเวศ นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์จากผึ้ง เช่น น้ำผึ้ง เกสรผึ้ง นมผึ้ง ไขผึ้ง ยังสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมหาศาล

คุณรู้ไหมไทยเป็นแหล่งผลิตน้ำผึ้งที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของอาเซียน
เราช่วย "เพื่อนตัวเล็ก" ได้อย่างไรบ้าง?

• ปลูกดอกไม้พื้นถิ่น: เลือกไม้ดอกที่มีน้ำหวานและเกสรหลากหลายชนิด เพื่อเป็น "โรงอาหาร" ให้ผึ้ง
• งดใช้สารเคมี: ยาฆ่าแมลงคือศัตรูอันดับหนึ่ง ลองเปลี่ยนมาใช้สารชีวภาพหรือวิธีธรรมชาติแทน
• งดเผา: แหล่งที่อยู่ตามธรรมชาติของผึ้ง
• ตั้ง "สถานีน้ำ" ให้ผึ้ง: วางถาดน้ำตื้นๆ แล้วใส่ก้อนหินลงไปให้ผึ้งมีที่เกาะกินน้ำได้โดยไม่จม
• อุดหนุนน้ำผึ้งท้องถิ่น: การซื้อน้ำผึ้งจากเกษตรกรตัวจริงช่วยส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงผึ้งและรักษาสมดุลธรรมชาติในพื้นที่

กิจกรรมเกี่ยวกับผึ้งในประเทศไทย

• เทศกาลน้ำผึ้งชันโรงเดือนห้า (ฉะเชิงเทรา): เป็นงานที่จัดขึ้นช่วงเดือน 5 ของทุกปี (ข้อมูลล่าสุดช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2569) มีการจำหน่ายน้ำผึ้งชันโรงจากกลุ่มคนรักสุขภาพและผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ โดยวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงชันโรง
• นิทรรศการ ‘No Bee, No Life’ เปิดประสบการณ์ใกล้ชิด “โลกของผึ้ง” แบบที่ไม่เคยเห็นมาก่อน โดยยกสวนพฤกษศาสตร์ผึ้งพื้นเมืองมาไว้ใจกลางกรุงเทพฯ เพื่อทำความรู้จักผึ้งหลากหลายสายพันธุ์ โครงสร้างรังผึ้ง ฟังเสียงผึ้ง ทดลองชิมน้ำผึ้งได้ที่โซน Nextopia บริเวณชั้น 5 สยามพารากอน ตลอดเดือนพฤษภาคมนี้

ผึ้งมีความเชื่อมโยงสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยอย่างไร
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI)ได้ใช้สัญญลักษณ์ ผึ้งBeezii (บีซี่) เป็นตัวแทน ที่สะท้อนภาพลักษณ์และภารกิจของ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ผ่านมิติต่าง ๆ เช่น ผึ้งเป็นแมลงผสมเกสรตามธรรมชาติ สะท้อนบทบาทของ TEI ในการเป็นนักประสานทุกภาคส่วน รัฐ เอกชน ประชาสังคม ให้เชื่อมโยงการทำงานร่วมกันพื่อสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืนให้เกิดขึ้นจริง ผึ้งมีการวางระบบรวงรังที่ซับซ้อนและมีประสิทธิภาพ สะท้อนถึงความเป็น Think Tank ของสถาบันฯ ที่นำงานวิจัยมาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมของประเทศอย่างเป็นระบบ ที่สำคัญผึ้งคือดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ เพราะผึ้งจะคงอยู่ได้ในสภาพอากาศที่ดีเท่านั้น จึงถูกนำมาเป็นตัวแทนในการสื่อสารเรื่องการปรับตัวและการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของภารกิจที่ TEI ผลักดันมาโดยตลอด
 

---

เรียบเรียงโดย:
กมลจรัส ไววิทยา
เจ้าหน้าที่โครงการอาวุโส สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

---

แหล่งข้อมูล:
1. FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations): fao.org/world-bee-day
2. กรมส่งเสริมการเกษตร: ผึ้งรู้ว่าดี... ดีอย่างไรhttps://www.facebook.com/photo?fbid=1039255998335527&set=pcb.1039256115002182
3. Somdul Bee Sanctuary : “No Bee, No Life” https://www.facebook.com/somdulhome/?locale=th_TH
4. Thai PBS ทุกทิศทั่วไทย (8 พ.ค. 69) : เทศกาลน้ำผึ้งชันโรงเดือนห้า https://www.facebook.com/ThaiPBS/videos/951761927738514
5. สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย : Beezii (บีซี่)