มหาสมุทรเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศโลก โดยครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของพื้นผิวโลก และมีบทบาทสำคัญในการควบคุมสภาพภูมิอากาศ การดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ การผลิตออกซิเจน รวมถึงการเป็นแหล่งอาหารและทรัพยากรที่หล่อเลี้ยงชีวิตมนุษย์ อีกทั้งยังเป็นแหล่งความหลากหลายทางชีวภาพที่มีความสำคัญต่อความสมดุลของระบบนิเวศโดยรวม

ในปัจจุบัน มหาสมุทรกำลังเผชิญกับความเสื่อมโทรมจากหลายปัจจัย ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลพิษทางทะเล การใช้ทรัพยากรเกินขีดจำกัด และการทำลายถิ่นอาศัยทางทะเล ส่งผลกระทบต่อความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ความมั่นคงทางอาหาร และคุณภาพชีวิตของมนุษยชาติทั่วโลก

เพื่อรับมือกับวิกฤตดังกล่าว ประชาคมโลกได้กำหนดเป้าหมาย “30×30” ซึ่งมุ่งคุ้มครองพื้นที่บนบก แหล่งน้ำ และมหาสมุทรอย่างน้อยร้อยละ 30 ภายในปี ค.ศ. 2030 ควบคู่กับการผลักดัน “สนธิสัญญาทะเลหลวง” (High Seas Treaty) เพื่อเสริมสร้างการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่มหาสมุทรนอกเขตอำนาจรัฐ อันเป็นพื้นที่สำคัญต่อสมดุลของระบบนิเวศโลก

ภายใต้บริบทดังกล่าว วันที่ 8 มิถุนายนของทุกปี จึงถูกกำหนดให้เป็น “วันมหาสมุทรโลก” (World Ocean Day) เพื่อสร้างความตระหนักรู้และกระตุ้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเล สำหรับปี 2026 ได้กำหนดหัวข้อการรณรงค์ว่า “Strong Marine Protected Areas for Our Blue Planet” หรือ “พื้นที่คุ้มครองทางทะเลที่เข้มแข็ง เพื่อโลกสีน้ำเงินของเรา” โดยมุ่งเน้นการสนับสนุนการจัดตั้งและบริหารจัดการ “พื้นที่คุ้มครองทางทะเล” (Marine Protected Areas: MPAs) อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ ฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเล และเสริมสร้างความยั่งยืนของทรัพยากรทางทะเลในระยะยาว

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ได้ให้ความสำคัญกับการสร้างความตระหนักรู้และการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน ชุมชน และประชาชน ในการลดมลพิษทางทะเล ใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน และร่วมกันรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อรักษาความสมบูรณ์ของมหาสมุทรในระยะยาว
 

---

เรียบเรียงโดย
เนตรนภา ไตรยวงศ์
ผู้ช่วยนักวิจัย

---

แหล่งข้อมูลอ้างอิง 
World Ocean Day. ม.ป.ป. Action theme: Strong marine protected areas for our blue planet. สืบค้นจาก https://worldoceanday.org/take-action/action-theme/