องค์การการท่องเที่ยวโลกแห่งสหประชาชาติ (UN Tourism) กำหนดให้วันที่ 27 กันยายนของทุกปีเป็น “วันท่องเที่ยวโลก” (World Tourism Day) เพื่อเป็นการสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการท่องเที่ยวที่มีผลต่อทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และการพัฒนา ตลอดจนการส่งเสริมบทบาทของภาคการท่องเที่ยวในการสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนในระดับโลกทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม

ข้อมูลจาก UN Tourism ระบุว่าในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 มีนักท่องเที่ยวเดินทางระหว่างประเทศประมาณ 690 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.4 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนให้เห็นว่าการท่องเที่ยวระหว่างประเทศยังคงเติบโต ท่ามกลางความท้าทายจากสถานการณ์โลกหลายด้าน ทั้งความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ต้นทุนการเดินทางและค่าโรงแรมที่พัก ตลอดจนปัจจัยด้านเศรษฐกิจ เช่น ราคาน้ำมันและภาวะเงินเฟ้อ ขณะเดียวกัน ภาคการท่องเที่ยวยังต้องเผชิญกับความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อม ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลพิษ ขยะ และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ โดยข้อมูลของ UN Tourism ระบุว่า การขนส่งที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวมีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ประมาณ 1,597 ล้านตันในปี 2016 และอาจเพิ่มขึ้นเป็น 1,998 ล้านตันภายในปี 2030 หรือเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 25 ขณะที่ UNEP ระบุว่า นักท่องเที่ยวประมาณ 8 ใน 10 คนเดินทางไปยังพื้นที่ชายฝั่ง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความเปราะบางต่อปัญหาสิ่งแวดล้อม สถานการณ์เหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาภาคการท่องเที่ยวในอนาคตไม่เพียงต้องสามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังต้องอาศัยการบริหารจัดการและการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้อย่างเหมาะสม เพื่อให้การท่องเที่ยวสามารถเติบโตควบคู่ไปกับการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ภาคการท่องเที่ยวมีการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องผ่านนวัตกรรมและเทคโนโลยีรูปแบบต่าง ๆ ที่เข้ามาช่วยอำนวยความสะดวกและยกระดับการเดินทางให้มีความสอดคล้องกับพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มีการเปลี่ยนแปลงไป โดยปัจจุบัน ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) กำลังก้าวเข้ามาเป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีสำคัญของภาคการท่องเที่ยว ด้วยเหตุนี้ วันท่องเที่ยวโลก ประจำปี 2026 (World Tourism Day 2026) โดย UN Tourism จึงให้ความสำคัญกับบทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI ภายใต้หัวข้อ “Digital Agenda and Artificial Intelligence to Redesign Tourism”

ปัจจุบันนักท่องเที่ยวนิยมวางแผนการเดินทางผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล และใช้ AI เป็นส่วนหนึ่งในการค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับการเดินทางมากขึ้น AI จึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมืออำนวยความสะดวกเท่านั้น แต่ยังเข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการตัดสินใจของนักท่องเที่ยว ตั้งแต่การเลือกจุดหมายปลายทาง ที่พัก สถานที่ท่องเที่ยว ไปจนถึงการวางแผนกิจกรรมระหว่างการเดินทาง การนำเทคโนโลยีมาใช้ในภาคการท่องเที่ยวจึงควรคำนึงถึงการสร้างประโยชน์ให้แก่นักท่องเที่ยว ผู้ประกอบการ ชุมชน และจุดหมายปลายทาง ควบคู่ไปกับการบริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสม เพื่อให้เทคโนโลยีเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาการท่องเที่ยวไปสู่ความยั่งยืน

สำหรับปี 2026 เอลซัลวาดอร์ได้รับเลือกให้เป็นประเทศเจ้าภาพจัดงานวันท่องเที่ยวโลก ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับประเด็นด้านเทคโนโลยีและ AI โดยก่อนการจัดงานเพียงไม่กี่สัปดาห์ เอลซัลวาดอร์ได้ทำหน้าที่ประธานร่วมในการประชุม UN Global Dialogue on AI Governance ครั้งแรก ณ นครเจนีวา ซึ่งเป็นเวทีระดับนานาชาติสำหรับการหารือเกี่ยวกับทิศทางและการกำกับดูแล AI ก่อนเชื่อมโยงมาสู่การจัดงานวันท่องเที่ยวโลก ณ กรุงซานซัลวาดอร์ ที่มุ่งแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ AI ในภาคการท่องเที่ยวอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งการสนับสนุนการตัดสินใจของภาครัฐ ภาคธุรกิจ และนักท่องเที่ยว การพัฒนาทักษะที่จำเป็นให้แก่บุคลากรในอุตสาหกรรม ตลอดจนการช่วยให้แหล่งท่องเที่ยวและจุดหมายปลายทางต่าง ๆ เป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวมากขึ้น นอกจากกิจกรรมในประเทศเจ้าภาพแล้ว UN Tourism ยังส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประเทศสมาชิกผ่านการแลกเปลี่ยนแนวคิดและขับเคลื่อนประเด็นดังกล่าวร่วมกัน โดยการดำเนินงานไม่ได้สิ้นสุดลงพร้อมกับวันท่องเที่ยวโลกในวันที่ 27 กันยายน แต่ยังนำไปสู่การหารือเกี่ยวกับแนวทางการใช้เทคโนโลยีในภาคการท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การนำเทคโนโลยีและ AI มาใช้สามารถสร้างประโยชน์แก่ภาคการท่องเที่ยว และสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ท้ายที่สุด การนำเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในการท่องเที่ยวควรดำเนินควบคู่ไปกับการคำนึงถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจในระยะยาว เพราะการท่องเที่ยวที่ดีไม่ได้มุ่งเพียงสร้างประสบการณ์ที่ดีให้แก่นักท่องเที่ยวเท่านั้น แต่ยังต้องให้ความสำคัญกับการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศ วัฒนธรรมท้องถิ่น และคุณค่าของแต่ละพื้นที่ ดังนั้นการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมจึงเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่จะช่วยยกระดับการเดินทาง เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ และลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เพื่อให้แหล่งท่องเที่ยวยังคงรักษาความงดงามและความสมบูรณ์ไว้ พร้อมส่งต่อไปสู่คนรุ่นต่อไปอย่างยั่งยืน

#วันท่องเที่ยวโลก2026 #WorldTourismDay2026 #WTD2026 #UNTourism #AIforTourism #SustainableTourism #การท่องเที่ยวยั่งยืน #การท่องเที่ยวรักษ์โลก #สิ่งแวดล้อมไทย #TEI

แหล่งที่มา:
https://www.untourism.int/world-tourism-day-2026
https://www.untourism.int/un-tourism-world-tourism-barometer-data